«تلقیح مصنوعی» یکی از گونه های درمان ناباروری است که پیشرفت دانش پزشکی موضوع آن را به عرصه فقه و حقوق کشانده است . تلقیح مصنوعی اصطلاحا عبارتست از داخل کردن نطفه مرد در رحم زن بوسیله آلات پزشکی یا هر وسیله دیگری غیر از مقاربت و نزدیکی . شناخت احکام فقهی حقوقی در تشخیص نسب طفل حاصل از این نوع لقاح به دلیل جلوگیری از اختلاط نسل وبسیاری از مشکلات آتی این کودک بسیار حائز اهمیت می باشد .
بابررسی نظرات فقها وحقوقدانان نتایج حاصله حاکی از آن است که : هرگاه میان اسپرم وتخمک زوجین تلقیح صورت گیرد این عمل فی نفسه جایز است .و طفل حاصل از آن شرعا به صاحبان نطفه تعلق پیدا می کند و احکام نسب نیز میان همان صاحبان نطفه و کودک برقرار می شود ولو اینکه نطفه به رحم جایگزین منتقل شود . در رابطه با اسپرم ، تخمک و یا جنین اهدایی به دلیل اینکه فرد اهدا کننده نمی خواهد در جایگاه پدری یا مادری قرار گیرد و اینکه اصلا در قانون هویت فرد اهداکننده مخفی می ماند بنابراین از لحاظ احکام حقوقی ، قانون ، پذیرنده تخمک ، اسپرم و یا جنین را مکلف می داند مانند حضانت ، ارث ، نفقه ،تبیین نقش پدری و مادری و ... را رعایت کند.
واژگان کلیدی : لقاح مصنوعی ، نسب ، باروری ، لقاح خارج رحمی ، اهدای جنین ، رحم اجاره ای